muzyka: 

Hańba!, Kapela Dejcie Pozór, Kapela Fedaków, Fanga 

obsada: 

Bartosz Błaszczyński, Grażyna Bułka, Przemysław Kania, Joanna Połeć 

montaż, miks, mastering: 

Marcin Lenarczyk 

scenariusz i reżyseria: 

Wojtek Zrałek-Kossakowski

premiera:

Teatr Zagłębia w Sosnowcu

Teatr Śląski w Katowicach

17 października 2021

SPRAWA! 

1905 - Zagłębie -Śląsk - 1921

Co dzieli Śląsk i Zagłębie? Rzeki. Przez Przemszę i Brynicę przebiegała najbardziej trwała w polskiej historii granica: między plemionami Wiślan i Opolan, między Śląskiem a Małopolską, między zaborem pruskim i rosyjskim, między Polską a Niemcami…  Więc oprócz rzek, Śląsk i Zagłębie przez wieki dzieliła też historia. Ale do jakiego stopnia i czy na pewno? Tak bliskich sąsiadów wiele przecież musiało też łączyć. I rzeczywiście: wspólne mianowniki są liczne a wspólnota doświadczeń wyraźna. Zwłaszcza jeśli na historię regionu spojrzymy nie ze zwyczajowego - narodowego - punktu widzenia. Wydarzenia zagłębiowskie musiały odbijać się przecieżechem na Śląsku. I odwrotnie. Słuchowisko SPRAWA! skupia się na dwóch zaskakująco do siebie podobnych momentach: rewolucji 1905 roku na Zagłębiu i powstaniach śląskich. 

Podobieństwa tych wydarzeń są uderzające. I uderzająco niezauważane. Może dlatego, że biegnące w poprzek do przyjętej formy opowiadania historii, w której głównymi bohaterami są narody? Traktowanie rewolucji 1905 roku i powstań śląskich jako tylko zrywów niepodległościowych - choć i te wątki grały tu bez wątpienia rolę - jest daleko idącym uproszczeniem, które w dodatku zakrywa przed nami pełen sens i istotę tych wydarzeń. Nie (tylko) o Polskę tu chodziło, a o rzecz najbardziej podstawową: o godne życie. Parafrazując padające w słuchowisku zdanie: „nie ma głodu polskiego, rosyjskiego czy niemieckiego - jest tylko głód, który wszyscy jednakowo odczuwają”.Dlatego też w 1905 roku toczącą się po drugiej stronie Brynicy i Przemszy rewolucję wspierali socjaldemokraci - zarówno polscy, jak i niemieccy - z Górnego Śląska i dlatego też w latach 1919-1921 robotnicy z Zagłębia angażowali się w pomoc powstańcom śląskim. Podobne było ekonomiczne podłoże, podobne były postulaty i podobny przebieg wydarzeń. Wystąpienia robotnicze, strajki powszechne i, niestety, masakry protestujących. Po prostu: wspólna sprawa.

Historie Zagłębia podczas rewolucji 1905 roku i powstań śląskich w słuchowisku opowiadamy za pomocą materiałów archiwalnych (artykułów prasowych z epoki, odezw, wspomnień oraz relacji uczestniczek i uczestników) a także piosenek, w których odbiły się tamte wydarzenia i tamten czas. W nagraniach udział wzięli Bartosz Błaszczyński, Grażyna Bułka, Przemysław Kania i Joanna Połeć, a więc aktorki i aktorzy dwóch teatrów: Zagłębia i Śląskiego a także na różny sposób odwołujące się do tradycji muzycznej zespoły: Fanga, Hańba!, Kapela Dejcie Pozór, Kapela Fedaków. Za scenariusz, reżyserię, miks i montaż odpowiada dwóch oddanych sprawie acz dopiero uczących się tej historii przybyszów z „Kongresówki”: Wojtek Zrałek-Kossakowski i Marcin Lenarczyk.

                                                                                           Wojtek Zrałek-Kossakowski